## مقدمه
بسیاری از مدیران، «نام شرکت» را با «علامت تجاری» (Brand) یکی میدانند، در حالی که این دو از منظر حقوقی کاملاً متفاوت هستند. نام شرکت در اداره ثبت شرکتها ثبت میشود تا شخصیت حقوقی شناسایی شود، اما علامت تجاری در مرکز مالکیت معنوی ثبت میشود تا محصولات و خدمات از رقبا متمایز گردند.
## نام تجاری (Trade Name) چیست؟
نام تجاری همان عنوانی است که شرکت تحت آن ثبت شده (مثلاً: شرکت تولیدی بازرگانی آفتاب گستر جنوب). حفاظت از این نام بر اساس قانون تجارت و کنوانسیون پاریس صورت میگیرد. با ثبت شرکت، حق استفاده انحصاری از آن نام در حوزه ثبت شده ایجاد میشود.
## علامت تجاری (Trademark) چیست؟
علامت تجاری شامل هرگونه نقش، تصویر، حرف، رقم یا عبارت است که برای امتیاز کالا یا خدمت به کار میرود. ثبت برند الزامی نیست (جز در موارد خاص مثل دارو یا مواد غذایی)، اما برای جلوگیری از کپیبرداری و سوءاستفاده، ثبت آن حیاتی است. مدت اعتبار علامت تجاری ۱۰ سال است که قابل تمدید میباشد.
## فرآیند ثبت برند
پس از استعلام عدم ثبت برند مشابه، اظهارنامه به صورت الکترونیکی در سامانه مالکیت معنوی ثبت میشود. پس از بررسی کارشناس و تایید اولیه، آگهی نوبت اول در روزنامه رسمی چاپ میشود. اگر ظرف ۳۰ روز اعتراضی صورت نگیرد، برند تایید نهایی شده و آگهی دوم چاپ و پروانه ۱۰ ساله صادر میگردد.
## حفاظت بینالمللی (پروتکل مادرید)
اگر قصد صادرات دارید، ثبت برند در ایران کافی نیست. از طریق سیستم مادرید، میتوانید برند خود را در بیش از ۱۲۰ کشور عضو با یک درخواست واحد ثبت و حفاظت کنید. این کار هزینه کمتری نسبت به ثبت جداگانه در هر کشور دارد.
## دعاوی نقض علامت تجاری
در صورت استفاده غیرقانونی دیگران از برند شما، میتوانید دادخواست «ابطال علامت مشابه» یا «مطالبه خسارت ناشی از نقض برند» را در دادگاههای حقوقی تهران (که مرجع اختصاصی هستند) مطرح کنید. همچنین مجازاتهای کیفری از جمله حبس و جریمه نقدی برای جعل برند وجود دارد.
## سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا بدون ثبت شرکت میتوان برند ثبت کرد؟
بله، اشخاص حقیقی (افراد) هم میتوانند با داشتن کارت بازرگانی یا جواز کسب، برند به نام خود ثبت کنند.
۲. داشتن کارت بازرگانی برای ثبت برند الزامی است؟
تنها در صورتی که برند دارای حروف لاتین باشد، ارائه کارت بازرگانی یا کارت بازرگانی الزامی است.
۳. آیا میتوان برند ثبت شده را فروخت؟
بله، برند یک دارایی نامشهود است و قابل انتقال قانونی در دفاتر اسناد رسمی است.
## نتیجهگیری
ثبت شرکت بدون ثبت برند، ریسک بزرگی برای هویت بصری و اعتبار بازار شماست. حفاظت از داراییهای فکری باید همزمان با ثبت شرکت آغاز شود.
برای استعلام رایگان برند و انجام مراحل ثبت داخلی و بینالمللی، با مشاوران ما تماس بگیرید.