## مقدمه
دولت ایران برای حمایت از اقتصاد مبتنی بر فناوری، امتیازات ویژهای برای شرکتهای دانشبنیان در نظر گرفته است. «قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و تجاریسازی اختراعات و نوآوریها» مبنای اصلی این فعالیتهاست. لازم به ذکر است که «دانشبنیان» یک نوع ثبتی شرکت (مانند سهامی یا مسئولیت محدود) نیست، بلکه یک تاییدیه یا صلاحیت است که به شرکتهای ثبت شده اعطا میشود.
## انواع شرکتهای دانشبنیان
شرکتها بر اساس سطح تکنولوژی و مرحله تولید به دستههای مختلفی از جمله نوپا (نوع ۱ و ۲) و تولیدی (نوع ۱ و ۲) تقسیم میشوند. شرکتهای نوپا معمولاً فاقد اظهارنامه مالیاتی سال قبل هستند اما دارای کالا یا خدمت با سطح فناوری بالا میباشند.
## معیارهای ارزیابی کالاها و خدمات
برای دریافت تاییدیه، سه شرط اصلی وجود دارد:
۱. سطح فناوری: کالا باید در حوزه فناوریهای بالا یا متوسط به بالا باشد.
۲. مرحله تولید: کالا باید حداقل در سطح نمونه آزمایشگاهی (MVP) ساخته شده باشد.
۳. تسلط بر دانش فنی: تیم شرکت باید دانش فنی ساخت محصول را از طریق تحقیق و توسعه (R&D) کسب کرده باشد، نه صرفاً از طریق مهندسی معکوس ساده.
## فرآیند ثبت و ارزیابی
ابتدا شرکت باید به صورت قانونی (معمولاً سهامی خاص یا مسئولیت محدود) در اداره ثبت شرکتها ثبت شود. سپس با مراجعه به سامانه کارگروه ارزیابی دانشبنیان، درخواست خود را ارسال کند. ارزیابان منتخب از سوی معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، مدارک و مستندات فنی و مالی شرکت را بررسی میکنند.
## مزایای قانونی شرکتهای دانشبنیان
- معافیتهای مالیاتی برای درآمدهای حاصل از فروش محصولات دانشبنیان به مدت محدود.
- معافیتهای گمرکی برای واردات تجهیزات خط تولید.
- تسهیلات نظام وظیفه (امریه دانشبنیان) برای کارکنان کلیدی.
- اولویت در استقرار در پارکهای علم و فناوری و مراکز رشد.
## تکالیف شرکت پس از تایید
تاییدیه دانشبنیان دائمی نیست و معمولاً برای دورههای ۱ یا ۲ ساله صادر میشود. شرکت موظف است همواره سطح فناوری خود را حفظ کرده و گزارشهای دورهای ارائه دهد. در صورت کاهش فعالیتهای تحقیق و توسعه، ممکن است صلاحیت دانشبنیانی ابطال گردد.
## سوالات متداول (FAQ)
۱. آیا یک شرکت تازه تاسیس میتواند دانشبنیان شود؟
بله، در قالب شرکتهای «نوپا» امکانپذیر است.
۲. آیا معافیت مالیاتی شامل تمام درآمدهای شرکت میشود؟
خیر، فقط شامل درآمدهایی است که مستقیماً از محصول دانشبنیان تایید شده حاصل شده باشد.
۳. آیا برای دانشبنیان شدن باید اختراع ثبت شده داشته باشیم؟
داشتن اختراع کمککننده است اما الزامی نیست؛ ملاک اصلی سطح فناوری و دانش فنی تیم است.
## نتیجهگیری
ثبت و تایید شرکت به عنوان دانشبنیان، مسیری دشوار اما پرمزیت است که مستلزم مستندسازی دقیق فنی و حقوقی میباشد.
برای ارزیابی اولیه محصولات خود و پیمودن مسیر دانشبنیان، با مشاوران حقوقی و فنی ما در ارتباط باشید.